Evinizin önündeki sokakta çukurlar büyüyor, kazı izi aylardır kapanmıyor ya da sokak hiç asfalt görmemiş. İlk soru hep aynıdır: sokak asfaltını kim yapar? Cevap, sokağın hangi tür yol olduğuna göre değişir. Türkiye'de yolların bakımı ilçe belediyesi, büyükşehir belediyesi, Karayolları, il özel idaresi ve mülk sahibi arasında paylaşılmıştır. Yanlış kuruma yapılan başvuru, "bizim sorumluluğumuzda değil" cevabıyla aylar kaybettirir.
Bu yazıda yol türüne göre hangi kurumun sorumlu olduğunu, kazı sonrası bozulan asfaltın kime ait olduğunu ve özel bir asfalt firmasının hangi durumda devreye girdiğini anlatıyoruz.
Yol Türüne Göre Asfaltı Kim Yapar?
Aşağıdaki tablo genel çerçeveyi gösterir. Sokağınızın kesin olarak hangi kuruma ait olduğunu belediyenin fen işleri birimi veya çağrı merkezi teyit eder.
| Yol türü | Örnek | Sorumlu kurum |
|---|---|---|
| Mahalle sokağı | Evlerin önündeki ara sokaklar, çıkmaz sokaklar | İlçe belediyesi (fen işleri müdürlüğü) |
| Ana arter ve bulvar | Şehrin büyük caddeleri, toplu taşıma güzergâhları | Büyükşehir belediyesi (büyükşehir illerinde) |
| Belediye yolu (büyükşehir olmayan il) | Şehir içindeki tüm sokak ve caddeler | İl veya ilçe belediyesi |
| Devlet ve il yolu | Şehirlerarası yollar, çevre yollarının bir kısmı | Karayolları Genel Müdürlüğü |
| Otoyol | Ücretli otoyollar | Karayolları veya işletmeci şirket |
| Köy yolu (büyükşehir olmayan il) | Köye ve köy içine giden yollar | İl özel idaresi |
| Kırsal mahalle yolu (büyükşehir ili) | Eskiden köy olan mahallelerin yolları | Büyükşehir veya ilçe belediyesi |
| OSB içi yol | Organize sanayi bölgesinin ana yolları | OSB bölge müdürlüğü |
| Parsel içi yol | Site içi yollar, otopark, garaj girişi | Mülk sahibi / site yönetimi |
İlçe Belediyesi ile Büyükşehir Arasındaki Paylaşım
Büyükşehir statüsündeki illerde iki belediye aynı şehirde çalışır. Büyükşehir belediyesi, şehrin ulaşım omurgasını oluşturan ana arterleri, bulvarları ve büyük caddeleri yapar ve bakımını üstlenir. Bunların dışında kalan mahalle sokakları ise ilçe belediyelerinin sorumluluğundadır.
Büyükşehir belediyesi
Ana arterler, bulvarlar, kavşaklar ve toplu taşıma hatlarının geçtiği büyük caddeler. Yol ağı kararlarıyla hangi yolların büyükşehire ait olduğu belirlenir.
İlçe belediyesi
Mahalle içindeki ara sokaklar, çıkmaz sokaklar ve büyükşehir yol ağına girmeyen caddeler. Vatandaş taleplerinin çoğu bu gruba girer.
Ankara örneği
Ankara'da Eskişehir Yolu, Konya Yolu veya İstanbul Yolu gibi ana güzergâhların şehir içi kesimleri ve büyük bulvarlar Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin ya da Karayolları'nın sorumluluğundadır. Çankaya, Keçiören, Yenimahalle, Etimesgut, Mamak veya Sincan'daki mahalle sokakları ise ilgili ilçe belediyesinin fen işleri müdürlüğü tarafından asfaltlanır ve yamanır. 2012'deki düzenlemeyle köyleri mahalleye dönüşen Polatlı, Haymana, Kahramankazan veya Gölbaşı kırsalındaki yollar da artık belediyelerin sorumluluğundadır.
Kazıdan Sonra Bozulan Asfaltı Kim Yapar?
Sokak şikâyetlerinin önemli bir kısmı yeni bozulan değil, kazıdan sonra kapatılmayan asfalttır. Doğalgaz, içme suyu, kanalizasyon, elektrik veya telekom hattı için yol kazıldığında yolu eski hâline getirme yükümlülüğü kazıyı yapan kurumdadır.
- Kazı izni: Büyükşehirlerde kazılar altyapı koordinasyon birimi (AYKOME) üzerinden izne bağlanır; izin, yolun yeniden kaplanmasını da kapsar.
- Geçici kapatma: Kazı önce dolgu ve geçici kaplamayla kapatılır. Dolgunun oturması için bir süre beklenmesi normaldir.
- Kalıcı asfalt: Kurumun yüklenicisi veya bedelini tahsil eden belediye, tranşeyi kalıcı asfaltla kapatır.
Geçici kapatma aylarca kalıcıya dönüşmüyorsa önce ilçe belediyesine başvurun; belediye, kazının hangi kuruma ait olduğunu bilir ve yönlendirir. Tranşe asfaltının neden ayrı bir özen istediğini tranşe asfaltlama yazımızda anlattık.
Kazı izi neden tekrar çöker?
Kazı çukuruna doldurulan malzeme katman katman sıkıştırılmazsa, üzerine serilen asfalt ilk yağmurlarda oturur ve kazı izi çanak gibi çöker. Kalıcı bir onarım için dolgunun sıkıştırılması, kenarların düzgün kesilmesi ve yapıştırıcı (bitümlü astar) sürülmesi gerekir.
Sokak Neden Asfaltlanmıyor? En Sık 4 Neden
Belediyeler, yakında kazılacağını bildikleri bir sokağı altyapı bitmeden kaplamak istemez; aksi hâlde yeni asfalt birkaç ay içinde tekrar kesilir. Bu yüzden "önce altyapı, sonra asfalt" sırası çoğu zaman bilinçli bir tercihtir.
Özel Asfalt Firması Ne Zaman Devreye Girer?
Kamuya ait bir sokakta belediyenin izni olmadan özel firmayla asfalt yapılamaz. Ancak sokak sanılan pek çok alan aslında özel mülktür:
- Site ve rezidans içindeki yollar ve otoparklar
- Apartman bahçesi ve garaj girişleri
- Fabrika, depo ve işletme sahaları
- Özel mülkten geçen tarla, bağ evi ve tesis yolları
Bu alanları belediye asfaltlamaz; mülk sahibi veya site yönetimi kendi seçtiği firmayla yaptırır. Özel asfalt işinin kamu işinden farkını ve doğru firmanın nasıl seçileceğini özel asfalt işi yapan firmalar rehberimizde ayrıntılı anlattık.
Asfalt Yol Neyi Yapar?
Asfalt Yol olarak site içi yollar, otoparklar, işletme sahaları ve özel yollar için finişerle asfalt serimi, asfalt yama ve tranşe asfaltlama işleri yapıyoruz. Sahanızın ne kadar malzeme gerektirdiğini asfalt hesaplama aracımızla görebilir, çukurların ne zaman yamanması gerektiği için asfalt yama yazımıza göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sokak asfaltını kim yapar?
Belediye sınırları içindeki mahalle sokaklarının asfaltı genellikle ilçe belediyesinin fen işleri müdürlüğü tarafından yapılır. Büyükşehir statüsündeki illerde ana arterler, bulvarlar ve büyük caddeler büyükşehir belediyesinin sorumluluğundadır. Devlet ve il yolları Karayolları Genel Müdürlüğü'ne, büyükşehir olmayan illerdeki köy yolları il özel idaresine aittir. Parsel içinde kalan site yolları ise kamuya değil mülk sahiplerine aittir.
Sokağımızın ilçe belediyesine mi büyükşehire mi ait olduğunu nasıl öğrenirim?
En kısa yol, belediyenin çağrı merkezini (153) arayıp sokağın adını vermektir; görevli, yolun hangi kurumun yol ağında olduğunu söyleyebilir. Muhtarlık da bu bilgiye genellikle sahiptir. Büyükşehir belediyelerinin internet sitelerinde yayımlanan yol ağı haritaları ve imar durumu sorgulama ekranları da fikir verir.
Doğalgaz veya su kazısından sonra bozulan asfaltı kim yapar?
Kazıyı yapan altyapı kurumu, yolu eski hâline getirmekle yükümlüdür. Büyükşehirlerde kazı izinleri altyapı koordinasyon birimi üzerinden verilir ve yolun yeniden kaplanması bu izinle birlikte planlanır. Uygulamada asfaltı kurumun yüklenicisi veya bedelini tahsil eden belediye yapar. Uzun süre geçici kapatmayla kalan bir kazı izi için önce belediyeye, belediye yönlendirirse ilgili kuruma başvurulmalıdır.
Belediye sokağı asfaltlamıyorsa kendi paramızla özel firmaya yaptırabilir miyiz?
Kamuya ait bir sokakta belediyenin izni olmadan özel firmayla asfalt yaptırılamaz; yol kamu malıdır ve kot, eğim, altyapı uyumu belediyenin denetimindedir. Bazı durumlarda belediyelerle izin ve teknik koşul belirlenerek çalışma yapılabilir, ancak bu tamamen belediyenin takdirindedir. Parsel içindeki site yolu, otopark ve garaj girişi ise özel alan olduğu için doğrudan özel asfalt firmasına yaptırılır.
Köydeki yolu kim asfaltlar?
Büyükşehir olmayan illerde köy yolları il özel idaresinin sorumluluğundadır. Büyükşehir olan illerde ise köyler mahalleye dönüştüğü için bu yollar büyükşehir veya ilçe belediyesine geçmiştir. Ankara'daki kırsal mahallelerin yolları da bu nedenle belediyelerin sorumluluğundadır.
Sokağımız neden hâlâ asfaltlanmıyor?
En sık nedenler şunlardır: yol imar planında açılmış ama henüz kamuya terk edilmemiş veya kamulaştırılmamıştır; kanalizasyon, su veya doğalgaz gibi altyapı tamamlanmamıştır; yol, belediyenin o yılki yatırım programına alınmamıştır. Belediyeler, yakında kazılacağını bildikleri bir sokağı genellikle altyapı bitmeden kaplamaz.
Site içi yol, otopark veya işletme sahanız için ücretsiz keşif ve yazılı teklif almak isterseniz 0540 322 10 75 numarasından telefon veya WhatsApp ile bize ulaşabilirsiniz.
İlgili Hizmetimiz
Finişerle Asfalt Serimi
Modern finişer makinelerimizle cadde, sokak, site içi yollar ve geniş alanlarda hassas kotlu, homojen ve uzun ömürlü sıcak asfalt serimi yapıyoruz.